Η επιζωοτία συνεχίζει να δοκιμάζει τον πρωτογενή τομέα του νησιού. Ένα νέο θετικό δείγμα στην Αρίσβη στις 23 Οκτωβρίου, μετά το θετικό δείγμα στην Πελόπη μία ημέρα νωρίτερα, κρατά την αγωνία ζωντανή. Στο επίκεντρο βρίσκονται η προστασία του ζωικού κεφαλαίου, η οικονομική στήριξη των παραγωγών και το σχέδιο ανασυγκρότησης της λεσβιακής κτηνοτροφίας.
Η κρίση του αφθώδους πυρετού εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα για τη Λέσβο. Η επιδημιολογική επιτήρηση συνεχίζεται, ενώ οι κτηνοτρόφοι καλούνται να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες μιας κρίσης που δεν περιορίζεται στην υγεία των ζώων, αλλά επηρεάζει την παραγωγή, τη μεταποίηση και την οικονομική ζωή των χωριών.
Τα τελευταία διαθέσιμα δημοσιεύματα καταγράφουν δύο διαδοχικά θετικά αποτελέσματα: στις 22 Οκτωβρίου εντοπίστηκε θετικό δείγμα σε εκμετάλλευση στην περιοχή της Πελόπης και στις 23 Οκτωβρίου αναφέρθηκε ακόμη ένα, στην Αρίσβη. Στη δεύτερη ημερήσια αναφορά, τα υπόλοιπα 30 αποτελέσματα ήταν αρνητικά. Τα στοιχεία αυτά αφορούν τις συγκεκριμένες ημερήσιες αναλύσεις και δεν αποτελούν συνολικό απολογισμό της επιζωοτίας.
Έλεγχοι και περιορισμοί
Η αντιμετώπιση της νόσου προϋποθέτει συστηματικούς κτηνιατρικούς ελέγχους, ιχνηλάτηση και αυστηρή εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας. Στις 2 Οκτωβρίου, σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν στη Βουλή από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, είχε ολοκληρωθεί ο πρώτος κύκλος ταυτοποίησης και ιχνηλάτησης, ενώ άρχιζε ο δεύτερος κύκλος ελέγχων.
Το ίδιο υπουργείο είχε καταγράψει 3.381 εκτροφές στο πληροφοριακό σύστημα κατά την έναρξη της επιζωοτίας, στις 16 Μαρτίου 2026. Από αυτές, 2.622 χαρακτηρίζονταν ενεργές και 759 ανενεργές. Στο πλαίσιο των ελέγχων είχαν αναφερθεί 64 ενεργές εκτροφές που δεν κατέστη δυνατό να ελεγχθούν για διαφορετικούς λόγους.
Τα δεδομένα αυτά αποτυπώνουν το μέγεθος της επιχείρησης επιτήρησης. Το επόμενο κρίσιμο ερώτημα είναι πόσες εκτροφές έχουν πλέον ελεγχθεί, ποια είναι η σημερινή γεωγραφική εικόνα των κρουσμάτων και ποιες ζώνες εξακολουθούν να υπόκεινται σε περιορισμούς.
Η οικονομική πίεση στους παραγωγούς
Πίσω από τους αριθμούς βρίσκονται εκμεταλλεύσεις που πρέπει να συνεχίσουν να λειτουργούν σε συνθήκες αβεβαιότητας. Οι οικονομικές επιπτώσεις αφορούν τόσο τους κτηνοτρόφους όσο και τις τυροκομικές επιχειρήσεις και άλλες δραστηριότητες που εξαρτώνται από την τοπική παραγωγή.
Σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν στη Βουλή στις 2 Οκτωβρίου, η συνολική στήριξη προς τη Λέσβο αναφερόταν ότι ανερχόταν σε περίπου 15,19 εκατομμύρια ευρώ. Στο ποσό περιλαμβάνονταν ενισχύσεις για θανατωθέντα ζώα, απώλεια εισοδήματος και τυροκομικές επιχειρήσεις, ενώ αναφέρονταν και πρόσθετες προβλέψεις για την επόμενη περίοδο.
Ωστόσο, η ανακοίνωση ενός προϋπολογισμού ή μιας έγκρισης δεν απαντά από μόνη της στο ερώτημα αν κάθε δικαιούχος έχει λάβει εγκαίρως τα χρήματα που του αναλογούν. Χρειάζεται επικαιροποιημένη καταγραφή των πληρωμών, των εκκρεμών αιτήσεων και του χρόνου εξόφλησης.
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς οι παραγωγοί πρέπει να καλύπτουν λειτουργικές ανάγκες και να σχεδιάζουν την επόμενη παραγωγική περίοδο χωρίς να γνωρίζουν με βεβαιότητα πότε θα αποκατασταθεί η κανονικότητα.
Μπορεί να ανασυγκροτηθεί η κτηνοτροφία;
Η αποζημίωση για τις απώλειες αποτελεί μόνο ένα μέρος της λύσης. Η ανασυγκρότηση προϋποθέτει σαφές σχέδιο για την αποκατάσταση του ζωικού κεφαλαίου, την επαναλειτουργία των δραστηριοτήτων που επηρεάστηκαν, την τήρηση των υγειονομικών κανόνων και την οικονομική βιωσιμότητα των μονάδων.
Το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης είχε αναφερθεί σε επεξεργασία συνολικού σχεδίου ανάταξης της ελληνικής κτηνοτροφίας. Για τη Λέσβο, όμως, καθοριστικό θα είναι να αποσαφηνιστούν οι ειδικοί όροι εφαρμογής του: ποιοι παραγωγοί θα ενταχθούν, ποιο χρονοδιάγραμμα θα ακολουθηθεί και με ποια χρηματοδότηση θα γίνει η ανασύσταση.
Παράλληλα, πρέπει να αποτυπωθεί η επίδραση στην τοπική μεταποίηση και στην αλυσίδα διάθεσης των προϊόντων. Η κτηνοτροφία αποτελεί παραγωγικό πυλώνα του νησιού και η παρατεταμένη αβεβαιότητα μπορεί να επηρεάσει ευρύτερα την οικονομία της υπαίθρου.
Το κρίσιμο ερώτημα για τη Λέσβο
Η εξέλιξη της επιζωοτίας δεν θα κριθεί μόνο από τον αριθμό των θετικών και αρνητικών δειγμάτων μιας ημέρας. Θα κριθεί από την αποτελεσματικότητα της επιτήρησης, την ταχύτητα εφαρμογής των μέτρων, τη διαφάνεια των αποζημιώσεων και την ύπαρξη εφαρμόσιμου σχεδίου για την επιστροφή στην παραγωγή.
Για τους κατοίκους των χωριών, το ζητούμενο είναι να γνωρίζουν πότε θα μπορέσουν οι εκμεταλλεύσεις να λειτουργήσουν ξανά με ασφάλεια και οικονομική προοπτική. Για τις αρμόδιες αρχές, η πρόκληση είναι να τεκμηριώσουν με συγκεκριμένα στοιχεία τόσο την πορεία της νόσου όσο και την πρόοδο της οικονομικής στήριξης.
Η επόμενη ημέρα της λεσβιακής κτηνοτροφίας απαιτεί απαντήσεις με χρονοδιαγράμματα, μετρήσιμους στόχους και δημόσια ενημέρωση. Γιατί η προστασία του ζωικού κεφαλαίου και η επιβίωση των παραγωγών αποτελούν δύο αλληλένδετες πλευρές του ίδιου προβλήματος.
