Ο Σπύρος Πρωτοψάλτης, Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, μιλώντας στο ΕΡΤnews μια μέρα μετά τη σύσκεψη στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, επιχείρησε να παρουσιάσει τη γραμμή της κυβέρνησης για τη διαχείριση του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο, δίνοντας απαντήσεις για την ενίσχυση με κτηνιατρικό προσωπικό, τις αποζημιώσεις, την τύχη των ώριμων τυριών που παραμένουν εγκλωβισμένα στο νησί και το χρονοδιάγραμμα μιας πιθανής μερικής χαλάρωσης των περιορισμών.
Η βασική εικόνα που έδωσε ήταν πως το Υπουργείο παραμένει προσηλωμένο στη λογική της αυστηρής ανάσχεσης, με τον ίδιο να υποστηρίζει ότι από την πρώτη στιγμή εφαρμόστηκε το αναγκαίο «lockdown», όπως -κατά την κυβερνητική ανάγνωση- επιβάλλεται από το ευρωπαϊκό πλαίσιο. Ο κ. Πρωτοψάλτης υπενθύμισε ότι από τις 16 Μαρτίου δεν μπορεί να φύγει από το νησί ζώο, ζωικό προϊόν ή ζωικό υποπροϊόν, σημειώνοντας ότι στην πράξη το κρισιμότερο πεδίο για τη Λέσβο αφορά τα γαλακτοκομικά και ειδικά τα τυριά που έχουν παραχθεί και παραμένουν αποθηκευμένα.
Στο πιο πολιτικά και οικονομικά ευαίσθητο σημείο της συζήτησης, αναγνώρισε ότι υπάρχουν ώριμα τυριά που έχουν παραχθεί πολύ πριν από την εμφάνιση της νόσου και άρα δεν μπορούν εύκολα να θεωρηθούν προβληματικά ως προϊόν. Ωστόσο, έσπευσε να μεταφέρει το κέντρο βάρους από το ίδιο το τρόφιμο στην αλυσίδα που το συνοδεύει: συσκευασία, μεταφορά, φορτηγά, τελάρα, ρουχισμός εργαζομένων, προσωπικό που κινείται μεταξύ τυροκομείων και εκτροφών. Με απλά λόγια, η κυβερνητική θέση είναι ότι το ρίσκο δεν βρίσκεται τόσο στη φέτα ή στο λαδοτύρι ως τελικό προϊόν, όσο στην εφοδιαστική αλυσίδα που μπορεί να λειτουργήσει ως όχημα διασποράς.
Αυτό είναι και το βασικό επιχείρημα που επικαλέστηκε για να δικαιολογήσει την απαγόρευση διακίνησης ακόμη και σε τυριά που είχαν παραχθεί πριν από τις 15 Μαρτίου. Μάλιστα, επικαλέστηκε τις συμβουλές Ευρωπαίων εμπειρογνωμόνων από χώρες που αντιμετώπισαν πρόσφατα αφθώδη πυρετό, όπως η Σλοβακία, η Ουγγαρία και η Βουλγαρία, λέγοντας ότι η ελληνική απόφαση να μπλοκαριστεί η έξοδος αυτών των τυριών κρίθηκε ορθή ακριβώς επειδή το πρόβλημα βρίσκεται στο συνολικό σύστημα διακίνησης και όχι μόνο στο περιεχόμενο του φορτίου.
Εκεί όπου το Υπουργείο επιχείρησε να ρίξει έναν τόνο αισιοδοξίας ήταν η δέσμευση ότι ετοιμάζεται πλέον ένας συγκεκριμένος οδηγός, ώστε κάποια ώριμα τυριά να μπορούν να φύγουν από τη Λέσβο με αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας. Ο κ. Πρωτοψάλτης παρουσίασε αυτή την εξέλιξη ως την πρώτη σαφή κυβερνητική δέσμευση για μια μερική άρση των περιορισμών, τονίζοντας ότι θα δοθούν την ερχόμενη εβδομάδα οδηγίες για τη διακίνηση συγκεκριμένων ώριμων τυριών. Πρόκειται για το μόνο ουσιαστικά νέο στοιχείο που προέκυψε από τη σύσκεψη, καθώς στο υπόλοιπο σκέλος η επιχειρηματολογία κινήθηκε περισσότερο στην υπεράσπιση των μέχρι τώρα χειρισμών.
Σε ό,τι αφορά το χρονοδιάγραμμα επιστροφής στην κανονικότητα, ο Γενικός Γραμματέας απέφυγε να δώσει οποιαδήποτε συγκεκριμένη πρόβλεψη. Αντίθετα, συνέδεσε ανοιχτά την εξέλιξη της επιζωοτίας με την εμφάνιση νέων κρουσμάτων, επισημαίνοντας ότι όσο συνεχίζονται οι νέες επιβεβαιώσεις -και μάλιστα σε νέες περιοχές- δεν μπορεί να υπάρξει ασφαλής εκτίμηση για το πότε θα αρχίσει να χαλαρώνει ουσιαστικά το καθεστώς. Η παρομοίωση με την περίοδο του κορονοϊού και την καθημερινή παρακολούθηση της επιδημιολογικής καμπύλης ήταν απολύτως ενδεικτική: το Υπουργείο επιλέγει να μεταφέρει στο κοινό την εικόνα μιας κρίσης χωρίς σαφές ορατό τέλος, όπου κάθε νέα εστία σπρώχνει το ρολόι προς τα πίσω.
Στο σκέλος των ελέγχων και του ανθρώπινου δυναμικού, ο κ. Πρωτοψάλτης παραδέχθηκε εμμέσως ότι περισσότερο προσωπικό στο πεδίο βοηθάει, αλλά ταυτόχρονα φρόντισε να υπενθυμίσει ότι η κύρια αρμοδιότητα ανήκει στη Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής της Περιφέρειας. Τόνισε ότι το Υπουργείο έχει στείλει έκτακτα προσωπικό, ανάμεσά τους τη διευθύντρια, αρμόδια στελέχη και κτηνιάτρους, ενώ γνωστοποίησε ότι μέσα στην ημέρα φτάνουν άλλοι δύο κτηνίατροι. Η αποστροφή αυτή έχει προφανή πολιτική ανάγνωση: η κυβέρνηση θέλει να δείξει ότι ενισχύει την επιχείρηση, αλλά συγχρόνως μεταφέρει μέρος της πίεσης και της επιχειρησιακής ευθύνης στην Περιφέρεια.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις αποζημιώσεις. Ο Γενικός Γραμματέας υπενθύμισε ότι η Κοινή Υπουργική Απόφαση για τα 8 εκατ. ευρώ δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ και αφορά αποκλειστικά την περίοδο 15 Μαρτίου έως 5 Απριλίου για τις τυροκομικές επιχειρήσεις. Υποστήριξε ότι η διαδικασία είναι απλή και ταχεία, με την Περιφέρεια να καλείται να συγκεντρώσει τα δικαιολογητικά και να τα αποστείλει στο Υπουργείο, ώστε να προχωρήσει η πληρωμή. Με τον ίδιο τρόπο προσπάθησε να προβάλει την εικόνα μιας διοίκησης που κινείται γρήγορα, λέγοντας ότι μέσα σε λιγότερο από έναν μήνα πέρασε νόμος, εκδόθηκε ΚΥΑ και δεσμεύθηκαν πόροι.
Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι πέρα από τις αποζημιώσεις για τα θανατωμένα ζώα και το χαμένο εισόδημα από το γάλα, ετοιμάζεται και νέο πακέτο ενίσχυσης για τους κτηνοτρόφους που αναγκάζονται να καταστρέψουν ή να πετάξουν γάλα. Μάλιστα, ανέφερε ότι οι σχετικές ανακοινώσεις θα γίνουν την ερχόμενη εβδομάδα από τον υπουργό Μαργαρίτη Σχοινά. Η φράση-κλειδί εδώ είναι ότι «δεν υπάρχει θέμα πόρων» και ότι «ό,τι χρειαστεί θα κάνουμε». Πρόκειται για μια σαφή πολιτική διαβεβαίωση, χωρίς όμως στην παρούσα φάση να συνοδεύεται από πλήρες χρονοδιάγραμμα, τεχνικό μηχανισμό και σαφές ύψος ενίσχυσης για κάθε κατηγορία ζημίας.
Ο κ. Πρωτοψάλτης επέλεξε επίσης να ασκήσει κριτική στις κινητοποιήσεις, λέγοντας ότι οι συναθροίσεις πολλών ατόμων στο νησί αυξάνουν τον κίνδυνο διασποράς και δεν βοηθούν την κατάσταση.
Στην ίδια γραμμή, αναφέρθηκε και στο περιστατικό με φορτηγό από τη Γερμανία, το οποίο -όπως είπε- μετέφερε εξοπλισμό για την αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού μέσω του ευρωπαϊκού μηχανισμού πολιτικής προστασίας, αλλά δεν του επετράπη να αποβιβαστεί στο λιμάνι λόγω των κινητοποιήσεων. Με αυτό το παράδειγμα το Υπουργείο επιχείρησε να αποδώσει μέρος του προβλήματος όχι μόνο στην ίδια τη νόσο, αλλά και στο κλίμα έντασης που έχει διαμορφωθεί στο νησί.
Αν κάτει αξίζει να σχολιαστεί από τις δηλώσεις του Γενικού Γραμματέα ειναι οτι η κυβέρνηση προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο αντιφατικές ανάγκες: από τη μία να μην αφήσει κανένα περιθώριο διασποράς του αφθώδους πυρετού στην υπόλοιπη χώρα και από την άλλη να αποσυμπιέσει μια τοπική οικονομία που στενάζει. Το πρόβλημα είναι ότι μέχρι σήμερα το πρώτο σκέλος έχει κυριαρχήσει απόλυτα πάνω στο δεύτερο. Ο κ. Πρωτοψάλτης εξήγησε επαρκώς γιατί το Υπουργείο φοβάται τη διακίνηση των προϊόντων. Δεν εξήγησε, όμως, με την ίδια καθαρότητα γιατί χρειάστηκε να περάσει ένας ολόκληρος μήνας για να φτάσουμε μόλις τώρα στην υπόσχεση ενός «οδηγού» για τα ώριμα τυριά.
Η Λέσβος άκουσε ξανά ότι το κράτος θα στηρίξει, ότι οι αποζημιώσεις έρχονται, ότι οι οδηγίες θα δοθούν, ότι οι επιστήμονες παρακολουθούν. Αυτό που δεν άκουσε με καθαρότητα είναι πότε θα μπορέσει να ανασάνει πραγματικά η αγορά, πότε θα ξανακυλήσει το προϊόν έξω από το νησί με ασφαλή τρόπο και πότε θα σταματήσει η κρίση να μετριέται σε χαμένο εισόδημα, κλειδωμένες αποθήκες και εξαντλημένη κοινωνική ανοχή. Ο Πρωτοψάλτης είπε ότι το Υπουργείο δεν κάνει πίσω στη σκληρή γραμμή, αναγνώρισε όμως για πρώτη φορά ότι πρέπει να ανοίξει μια βαλβίδα εκτόνωσης για τα ώριμα τυριά. Υποσχέθηκε χρήματα, νέες ενισχύσεις και γρήγορες διαδικασίες. Αλλά μέχρι να γίνουν πράξη, όλα αυτά παραμένουν πολιτικές διαβεβαιώσεις πάνω σε ένα νησί που ζει ήδη έναν μήνα σε καθεστώς ασφυξίας.
Δείτε το βίντεο από την ΕΡΤ:
Πηγή : lesvosnews.net
