Σε μια Λέσβο που εξακολουθεί να μετρά τις πληγές της από την κρίση του αφθώδους πυρετού, βρέθηκε σήμερα ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Αθανάσιος Καββαδάς, προκειμένου να πραγματοποιήσει αυτοψία και να ενημερωθεί επί τόπου για την εφαρμογή των μέτρων αντιμετώπισης της νόσου, αλλά και για τη στήριξη των κτηνοτρόφων, των τυροκόμων και των επιχειρήσεων που έχουν δεχθεί ισχυρό πλήγμα.
Η επίσκεψη του Υφυπουργού πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία η τοπική οικονομία κινείται σε τεντωμένο σχοινί. Η κτηνοτροφία της Λέσβου βρίσκεται αντιμέτωπη με απώλειες ζωικού κεφαλαίου, περιορισμούς μετακίνησης, αυξημένο κόστος ζωοτροφών και σοβαρές επιπτώσεις στην παραγωγή γάλακτος. Την ίδια ώρα, η τυροκομία, ένας από τους πιο ισχυρούς παραγωγικούς βραχίονες του νησιού, περιμένει καθαρές λύσεις για τη διάθεση των ώριμων προϊόντων και την αποκατάσταση της εμπορικής ροής.
Ο κ. Καββαδάς, συνοδευόμενος από τον Βουλευτή Λέσβου Χαράλαμπο Αθανασίου, επισκέφθηκε αρχικά τυροκομική επιχείρηση, κτηνοτροφική μονάδα και επιχείρηση εμπορίας κρέατος, καταγράφοντας από κοντά την κατάσταση στην αγορά και στην παραγωγή. Η εικόνα που προκύπτει είναι αυτή ενός κλάδου που δεν ζητά απλώς ανακοινώσεις, αλλά άμεση ρευστότητα, καθαρούς κανόνες και λειτουργικό σχέδιο επανεκκίνησης.
Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε σύσκεψη στη Μυτιλήνη, με τη συμμετοχή του ανεξάρτητου Βουλευτή Λέσβου Παναγιώτη Παρασκευαΐδη, του Περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου Κώστα Μουτζούρη, του Δημάρχου Μυτιλήνης Παναγιώτη Χριστόφα, του Δημάρχου Δυτικής Λέσβου Ταξιάρχη Βέρρου, του Προέδρου του ΓΕΩΤΕΕ Βορείου Αιγαίου Παναγιώτη Κατσαβέλλη, της επικεφαλής του Τμήματος Λοιμωδών και Παρασιτικών Νοσημάτων του Υπουργείου Ανθής Λάγιου, του προϊσταμένου της Διεύθυνσης Κτηνιατρικής της Περιφέρειας Ευστράτιου Τσομπανέλλη, εκπροσώπων των Σωμάτων Ασφαλείας, καθώς και εκπροσώπων κτηνοτρόφων, τυροκόμων και εμπόρων κρέατος.
Τα μέτρα που παρουσίασε ο Υφυπουργός
Ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης παρουσίασε το πλέγμα μέτρων που, όπως ανέφερε, έχουν ήδη ανακοινωθεί και υλοποιούνται σταδιακά με διαδικασίες fast track.
Κεντρικό σημείο αποτελεί η ενίσχυση των τυροκομικών επιχειρήσεων της Λέσβου με συνολικό ποσό 8 εκατ. ευρώ, με τις πρώτες πληρωμές να αναμένονται, σύμφωνα με την ενημέρωση, μέσα στις επόμενες ημέρες. Πρόκειται για κρίσιμη παρέμβαση, καθώς τα τυροκομεία σηκώνουν μεγάλο βάρος από το μπλοκάρισμα της παραγωγής και των εξαγωγών, σε μια αγορά όπου ο χρόνος δεν είναι λογιστική λεπτομέρεια αλλά ζήτημα επιβίωσης.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στα ώριμα τυριά. Ο Υφυπουργός σημείωσε ότι ο οδηγός του Υπουργείου με τα μέτρα βιοασφάλειας θα κοινοποιηθεί σύντομα στα τυροκομεία. Τα μέτρα θα περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, χρήση μέσων ατομικής προστασίας μιας χρήσης, απολυμάνσεις οχημάτων και μεταφορικών μέσων και συγκεκριμένες διαδικασίες ασφαλούς διακίνησης. Μόλις ο ΕΦΕΤ βεβαιώσει ότι πληρούνται οι αναγκαίες προϋποθέσεις, θα μπορεί να ξεκινήσει σταδιακά η επανεκκίνηση των εξαγωγών ώριμων τυριών από το νησί.
Το σημείο αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, διότι το πρόβλημα δεν αφορά μόνο την ασφάλεια του ίδιου του ώριμου προϊόντος, αλλά ολόκληρη την αλυσίδα μεταφοράς και διαχείρισης: συσκευασίες, εργαζόμενοι, οχήματα, αποθήκες, σημεία φόρτωσης και εκφόρτωσης. Με άλλα λόγια, η μάχη δεν δίνεται μόνο στο μαντρί, αλλά και στη λεπτομέρεια της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Παράλληλα, ο κ. Καββαδάς αναφέρθηκε στις αποζημιώσεις για τα θανατωμένα ζώα, με κάλυψη ανά ζώο, σημειώνοντας ότι θα ξεκινήσουν οι πληρωμές για όσους παραγωγούς έχουν ήδη καταθέσει σχετικό αίτημα. Προβλέπεται επίσης αποζημίωση για την απώλεια εισοδήματος που προκαλείται από τη θανάτωση των ζώων, καθώς η ζημιά για έναν κτηνοτρόφο δεν εξαντλείται στην αξία του ζώου που χάνεται. Χάνεται παραγωγή, γάλα, γενετικό υλικό, κόπος χρόνων και σε αρκετές περιπτώσεις ολόκληρη η οικονομική βάση μιας οικογένειας.
Στο πακέτο περιλαμβάνεται ακόμη ενίσχυση για το αυξημένο κόστος ζωοτροφών, μέσω καθεστώτος de minimis. Το μέτρο αφορά κυρίως εκμεταλλεύσεις που βρίσκονται σε περιορισμούς και αδυνατούν να κινηθούν με την κανονικότητα που απαιτεί η καθημερινή λειτουργία μιας κτηνοτροφικής μονάδας.
Ξεχωριστή παρέμβαση προβλέπεται και για το γάλα που καταστρέφεται, με ειδική αποζημίωση προς τις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις. Είναι ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία της κρίσης, καθώς το γάλα δεν είναι προϊόν που μπορεί να περιμένει. Όταν η αλυσίδα παραλαβής σπάει, η ζημιά γίνεται άμεσα ορατή, οικονομικά και περιβαλλοντικά.
Ο Υφυπουργός αναφέρθηκε επίσης στην αναστολή φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων για τυροκόμους και κτηνοτρόφους έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, καθώς και στη μέριμνα για σταθερή παρουσία κτηνιάτρων στο νησί, τόσο για τις δειγματοληψίες όσο και για τη συμβουλευτική στήριξη των παραγωγών.
Το κρίσιμο στοίχημα: να μη φύγει ο ιός από τη Λέσβο
Σύμφωνα με την ενημέρωση, η συζήτηση πραγματοποιήθηκε σε καλό κλίμα, με τους τοπικούς φορείς να εκφράζουν ικανοποίηση για τα μέτρα που παρουσιάστηκαν. Ωστόσο, πίσω από τη θεσμική ευγένεια των συσκέψεων υπάρχει μια σκληρή πραγματικότητα: η Λέσβος βρίσκεται σε καθεστώς υγειονομικής και οικονομικής πίεσης, και κάθε καθυστέρηση μεταφράζεται σε απώλεια παραγωγής, εισοδήματος και εμπιστοσύνης.
Ο κ. Καββαδάς υπογράμμισε ότι η αντιμετώπιση της κρίσης αποτελεί πρώτη προτεραιότητα για τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτη Σχοινά και την ηγεσία του Υπουργείου. Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη συνεργασίας όλων των εμπλεκομένων, καθώς η διαχείριση του αφθώδους πυρετού δεν μπορεί να γίνει με αποσπασματικές κινήσεις ή με παράλληλους μονολόγους.
Το μήνυμα του Υφυπουργού ήταν σαφές: ο ιός δεν πρέπει ούτε να επεκταθεί στο υπόλοιπο νησί ούτε να μεταδοθεί στην υπόλοιπη χώρα. Η κυβέρνηση, όπως ανέφερε, θα δράσει αποφασιστικά για να διασφαλίσει την υγεία και το μέλλον της κτηνοτροφίας τόσο στη Λέσβο όσο και στην Ελλάδα συνολικά.
Ανάλυση: Τα μέτρα είναι αναγκαία – αλλά η Λέσβος χρειάζεται και καθαρό επιχειρησιακό χρονοδιάγραμμα
Η επίσκεψη Καββαδά στη Λέσβο έχει σαφές πολιτικό και επιχειρησιακό βάρος. Από τη μία πλευρά, επιβεβαιώνει ότι το Υπουργείο επιχειρεί να δείξει φυσική παρουσία στο πεδίο. Από την άλλη, αναδεικνύει ότι η κρίση έχει ξεπεράσει προ πολλού τα στενά όρια μιας κτηνιατρικής διαχείρισης.
Η Λέσβος δεν αντιμετωπίζει μόνο έναν ιό. Αντιμετωπίζει μια αλυσιδωτή κρίση εμπιστοσύνης, εισοδήματος και παραγωγικής συνέχειας. Ο κτηνοτρόφος θέλει να ξέρει πότε πληρώνεται, πόσο αποζημιώνεται, τι γίνεται με το γάλα του, τι ισχύει για τις ζωοτροφές και πώς θα ξανασταθεί όρθια η μονάδα του. Ο τυροκόμος θέλει να ξέρει πότε μπορεί να στείλει προϊόν, με ποιες προδιαγραφές, με ποια πιστοποίηση και χωρίς να κινδυνεύει να βρεθεί αύριο πάλι μπροστά σε νέο μπλόκο. Ο έμπορος κρέατος θέλει κανόνες που να εφαρμόζονται, όχι θολές ερμηνείες που αλλάζουν από υπηρεσία σε υπηρεσία.
Το θετικό στοιχείο της σημερινής παρέμβασης είναι ότι το πακέτο δείχνει να πιάνει πολλαπλά επίπεδα της ζημιάς: τυροκομεία, θανατωμένα ζώα, απώλεια εισοδήματος, ζωοτροφές, κατεστραμμένο γάλα, φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις. Δηλαδή αναγνωρίζει ότι η ζημιά δεν είναι μονοδιάστατη.
Το δύσκολο σημείο είναι η υλοποίηση. Στη Λέσβο, αυτή την ώρα, οι παραγωγοί δεν έχουν ανάγκη από ακόμη ένα γενικό «είμαστε δίπλα σας». Χρειάζονται ημερομηνίες, διαδικασίες, δικαιολογητικά, αρμόδιους υπαλλήλους, σαφείς απαντήσεις και πληρωμές που να φαίνονται στους λογαριασμούς τους. Στην κρίση, η εμπιστοσύνη δεν χτίζεται με ανακοινώσεις· χτίζεται με εκκαθαρίσεις, πιστώσεις και εφαρμόσιμες οδηγίες.
Το άλλο μεγάλο ζήτημα είναι τα ώριμα τυριά. Η σταδιακή επανεκκίνηση των εξαγωγών μπορεί να λειτουργήσει ως ανάσα για την τοπική τυροκομία, αρκεί να μη χαθεί μέσα σε γραφειοκρατικό λαβύρινθο. Χρειάζεται ένας πρακτικός οδηγός, κατανοητός, ενιαίος και εφαρμόσιμος από όλες τις επιχειρήσεις, με τον ΕΦΕΤ και τις κτηνιατρικές αρχές να λειτουργούν όχι ως φρένο, αλλά ως μηχανισμός ασφαλούς επαναλειτουργίας.
Η ουσία είναι απλή και δύσκολη μαζί: η Λέσβος πρέπει να προστατεύσει τη χώρα από τη διασπορά του ιού, χωρίς όμως να αφήσει την τοπική παραγωγή να πεθάνει από οικονομική ασφυξία. Αυτό είναι το πραγματικό ισοζύγιο της κρίσης. Και σε αυτό το ισοζύγιο θα κριθεί τελικά η αποτελεσματικότητα του κράτους.
Πηγή : lesvosnews.net
